MADDE BAĞIMLILIĞI
Bağımlılık; l Herhangi bir maddenin tedavi amaçlı olmaksızın, l Fizyolojik bir ihtiyaca cevap vermeden giderek artan miktarlarda kullanılmasıdır Bağımlılıkta Ortaya Çıkan İhtiyaçlar l Psikolojik ihtiyaçlar : Şiddetli sıkıntı, huzursuzluk ve uykusuzluk. l Fizyolojik ihtiyaçlar: Baş ağrısı, bulantı, terleme, kasılmalar, (kol ve bacaklarda, eklemlerde) şiddetli ağrılar, epileptik nöbeti ve kronik zehirlenmeyi andıran bulgular vb. (Kesilme/yoksunluk krizi) Bağımlılık kontrol edilemez! Bağımlıların büyük çoğunluğu kontrol edebileceği inancı ile madde kullanmaya başlamıştır. Hiçbir zaman bağımlı olabileceğini DÜŞÜNMEMİŞTİR. Amaç ara sıra kullanmaktır. Ancak sonuçta kişi bağımlı hale gelir. Çünkü, bağımlılık madde kullanımının kaçınılmaz sonucudur. Kişi bağımlı olduğunun farkına varamaz. Farkına vardığı zaman ise ÇOK GEÇTİR. Bağımlılık iyileşmez, düzelir! İnsan bir kez bağımlı oldu mu artık bir daha tam olarak bu bağımlılıktan kurtulamaz. Ancak bu demek değildir ki, bağımlılık düzelmez. Bağımlılık düzelir ancak iyileşmez. Kişi madde kullanmadığı sürece iyidir. Bir sorunu yoktur. Ancak madde kullandığı andan itibaren bağımlılık sorunu derhal canlanır ve her şey yeniden başlar. O nedenle önemli olan maddeyi kullanıp bırakabileceğine inanmak değil, hiç kullanmamak için gerekli tedbirleri almaktır. Ergenlerde Madde Kullanımında Risk Faktörleri l Heyecan arama l Dürtüsellik l Davranım bozukluğu l Suça yönelik davranışlar l Okul başarısızlığı l Duygusallık l Çökkün duygu durum l Kendine karşı güvensizlik l Kendini küçük görme l Denetlenemeyen olumsuz yaşam olayları ve bunlara ikincil duygu durum bozuklukları l Anne-babada alkolizmin varlığı ve buna bağlı olarak anne-babada ilgi ve denetimde yetersizlik l Ergende yüksek stres düzeyi ve duygusallık l Genetik faktörler l Akran gruplarının baskısı l Ailede başka bağımlının model teşkil etmesi l Toplumsal değer ve normlar l Bireyin yaşamakta olduğu semt l Parçalanmış aile yapısı, anne ve babaların evde YOK oluşu bağımlılıkta tetikleyici etken olma açısından büyük önem taşır. Ergenin Madde Kullanımına Yol Açan Ruhsal ve Toplumsal Özellikler l Sorumsuzluk l Başkaldırma l Bağımlılık l Güvensizlik l Güçsüzlük l Yetersizlik l İlişki kurma l Toplumdan kaçmak l Deneme l Arkadaş etkisi l Merak l Taklit l Teşvik l Özenti l Özdeşleşme l Özerklik Madde kullananlara ilişkin özellikler 1.Madde kullanan çocuklar/gençler aile ilişkilerini azaltır ve evde az vakit geçirirler.
2.Her zamankinden daha fazla para harcamaya başlarlar.
3.Hiç tanımadığınız arkadaşlar edinmeye başlarlar.
4.Kendisine olan özeni azalır.
5.Çevresi,arkadaşları eski önemlerini yitirirler.
6.Uykulu ve yorgun gözükebilirler.
7.Yeme düzeni bozulur, kilo kaybedebilirler.
8.Daha sinirli olabilirler Fiziksel Belirtiler l Bitkinlik l Dalgınlık l Uyuklama l Uyku bozukluğu l Konuşma güçlüğü l Burun akıntısı l Terleme l Titreme l Dengesizlik l Gözde kanlanma l Göz bebeğinde daralma l Yüzde kızarma -solukluk l Kabızlık l İshal l Mide-barsak yakınmaları l Yürüme bozukluğu l Solunum güçlüğü l Ağrılar Ruhsal –Toplumsal Belirtiler l Duygu durum değişikliği l İlgi, istek kaybı l Donukluk l Bilişsel bozukluklar l Başarıda azalma l Bakımsız dış görünüş l Gerçek dışı konuşma l İçe kapanma l Çevre değiştirme l Konuşma içeriğinde değişme l Aşırı para harcama l Suç işleme eğilimi l Sorumsuzluk l Evden uzaklaşma Madde Kullanan veya Bu Eğilimde Olan Ergene Yardım İlkeleri l Bilgilendirme:Hedef kitle maddeyi hiç kullanmayanlardır. Özendirmeden , merak arttırmadan madde kullanmakla ilgili bilgi verilir. Madde kullanımının yaşamı üzerinde etkileri tartışılır. l Ergene problemlerinin çözümünde yardım etme: Ergenin kişiliği ve yetersizliği ele alınır. Problem çözme/karar verme becerisi geliştirmede, kişisel sorunları çözmede yardımcı olunur. l Direnç Geliştirme: Sosyal baskıya direnme programıdır. Hayır diyebilmeyi, direnme becerilerini arttırmayı amaçlar. Reklamların etkisi üzerinde durulur. l Alternatif programlar geliştirme: Boş zaman değerlendirme, eğlence,iş ve beceriler geliştirme programları uygulanır. l Yaşıt yönelimli yaklaşım: Yaşıtlar arası ilişki temelinde düzenlenir. l Ailenin uyarılması ve toplumsal tutumun değişimi: Sağlıklı çocuk yetiştirme konusunda gerekli önlemler alınır, madde kullanımını hafife alan, bu konuda hoşgörülü toplumsal yaklaşım engellenir. l Ergen aktif biçimde devamlı ve büyük miktarda madde ve alkol kullanıyorsa zaman kaybedilmeden madde bağımlılığını tedavi eden bir hastaneye yatırılmalıdır l Eğer ergen genç sık ve muntazam olmasa da madde kullanıyorsa ve ayrıca değerlendirilmesi veya tedavisi gereken psikopatoloji varsa, mutlaka güven duyduğu bir psikiyatriste gönderilmelidir. Çünkü böyle bir ergen muhtemelen bir tedavi merkezine yatırılmayı reddedecektir. ZARARLI MADDE KULLANIMI ,SİGARA, ALKOL n Bağımlılık kişinin kullandığı madde üstünde kontrolünü kaybetmesi ve onsuz bir yaşam sürememeye başlamasıdır. Bağımlılık bir kez geliştikten sonra, bir daha iyileşmez ve kişinin yaşamı boyunca onunla beraber gelir. n Herkes bağımlı olabilir. Madde kullanımının irade ile bir ilişkisi yoktur. Kişi maddeyi kontrol altında tuttuğunu, hiç dozu aşmadığını iddia etse de aslında bedeninde farkında olmadığı bir süreç devam etmektedir. Dolayısıyla ben istediğim zaman bırakırım düşüncesi yanlıştır. Esrar, Bağımlılık Yapar mı? Esrar hem bağımlılık yapıcı, hem de sigaraya oranla daha fazla kanser yapıcı madde içermektedir ve bireyin yaşam kalitesini düşürür. Esrar, bedende yağ dokusunda biriktiğinden hafıza kaybına, öğrenme ve solunum bozukluklarına neden olabilmektedir Ecstasy Bağımlılık Yapar mı? Ecstasy’de bağımlılık yapar. Ayrıca bilinmeyen bir nedenden dolayı ölüme de neden olmaktadır. n Uyuşturucu kullanımı tüm topluma zarar verir. Bulaşıcı bir şekilde yaygınlaşır. Kara para ve mafya uyuşturucudan beslenir. İnsanlar sömürülür. ALKOL Alkol, diğer bazı zehirleyici maddeler gibi,geçici keyif verici, alışkanlık ve iptila yaratan bir maddedir. İçki olarak kullanılan alkol etil alkoldür (C2H5OH). ALKOLLÜ İÇKİ Bileşiminde çeşitli oranda alkol bulunan ve içildiği zaman geçici bir keyif ve sarhoşluk veren, zamanla da vücutta zehirleyici tesirler yapan ve birçok insanda alışkanlık yaratan içkilere denir. ALKOLİZM Bireyin beden ve ruh sağlığını, aile, sosyal ve iş uyumunu bozacak derecede sık ve fazla alkol alma ve alkol alma isteğini durduramama ile beliren bir bozukluktur. Birey kendini iyi hissedebilmek veya problemlerini unutmak için alkol kullanırsa, bağımlı olma ihtimalin daha büyüktür.(mantıklı ve dirençli bireyler bu tür geçici çözümler (alkol vb zararlı madde kullanmak )yerine kalıcı ve mantıklı çözümler üretirler) ALKOLÜN VÜCUDUMUZA ETKİLERİ Alkol vücudumuza alınır alınmaz sindirim kanalında emilip, kana, hücre dışı boşluklara yayılır ve dokulara dağılır. Alınan alkolün çok az miktarı(%3) solunan havayla, idrarla ve tükürükle dışarı atılırken, geri kalan miktarı da kanı ve dokuları yavaş yavaş arıtan karaciğerdeki yükseltgenme yoluyla atılır. Alkol özellikle karaciğer ve sinir dokusunu bozar. Alkol karaciğerin, midenin, bağırsakların ve beynin tahriş olmasına yol açar. Bir kaç yıl haftada 25 bardak alınan alkol beyin hücrelerini yok edebilir ve bunun sonucunda erken yaşta hafıza gerilemesi yaşanabilir Enerji İçecekleri Zararlı mı? Enerji içeceklerinde bulanan Kafein, taurin ve glukuronolakton vücutta doğal olarak bulunmaktadır. Bu içeceklerle vücuda daha fazlası alınmış olur. Bu maddelerin fazla alınmasının bağışıklık sistemini bozduğu ve bağımlılık yaptığı belirtilmektedir. SİGARA SİGARA SAĞLIĞA ZARARLI DEĞİLDİR HATTA YARARLARI BİLE VARDIR!!! n Sigara içeni köpek ısırmaz, çünkü yanında sürekli baston taşır. n Sigara içenin evine hırsız girmez, çünkü sabaha kadar öksürür. n Sigara içen yaşlanmaz, çünkü genç yaşta ölür. n Sigara içen alçak gönüllüdür, çünkü herkesten kolayca ateş zehir ister. n Sigara içen bonkördür, çünkü zehiri herkese ikram etmekten kaçınmaz. SİGARANIN İÇİ... n Polonyum - 210 (kanserojen), n Radon (radyosyon), n Metanol (füzeyakıtı), n Toluen (tiner), n Kadmiyum (akü metali), n Bütan (tüpgaz), n DDT (böcek öldürücü), n Hidrojen Siyanür (gaz odaları zehiri), n Aseton (oje sökücü), n Naftalin (güve kovucu), n Hidrojen Siyanür (gaz odaları zehiri), n Arsenik (fare zehiri), n Amonyak (tuvalet temizleyicisi) , n Karbon (Eksoz Monoksit gazı), n Nikotin ve 3.885 toksik madde |
