SATRANÇ OYUNUNUN KURALLARI

Madde 1:Satrancın Esasları

1.1.Satranç oyunu, ‘Satranç Tahtası’ diye adlandırılan kare şeklinde bir alan

üzerinde iki rakip arasında taşları sırayla oynatılmasıyla oynanır. Rakibi

hamlesini tamamlamış olan taraf ‘hamlede’dir.

1.2.Her iki tarafın da amacı, rakip şahın kurallara uygun bir hamleyle yenmekten

kurtulması mümkün olmayana dek rakip şaha saldırmaktır. Bunu başaran

taraf rakibini ‘ Şah-Mat’ yapmış demektir ve oyunu kazanır. Mat olan taraf

oyunu kaybeder.

1.3.Her iki taraf için de Şah-Mat yapmak mümkün değilse oyun berabere biter.

Madde 2:Tahta Üzerinde Taşların Başlangıç Konumu

2.1.Satranç tahtası çizgili 64 ( 8x8 ) eşit kareden oluşur ve kareleri sırayla açık

(beyaz ) ve koyu ( siyah ) renktedir. Satranç tahtası iki rakip arasına beyaz

renkli köşe karesi sağ tarafta olacak şekilde yerleştirilir.

2.2.Başlangıçta bir taraf 16 adet açık renkli ( beyaz ), diğer taraf 16 adet koyu

renkli ( siyah ) taşa sahiptir. Bunlar: birer adet şah, birer adet vezir, ikişer

adet kale, ikişer adet fil, ikişer adet at ve sekizer adet piyondur.

Beyaz bir şah genellikle bu sembolle gösterilir

Beyaz bir vezir genellikle bu sembolle gösterir

Beyaz iki kale genellikle bu sembolle gösterilir

Beyaz iki fil genellikle bu sembolle gösterilir

Beyaz iki at genellikle bu sembolle gösterilir

Beyaz sekiz er genellikle bu sembolle gösterilir

Siyah bir şah genellikle bu sembolle gösterilir

Siyah bir vezir genellikle bu sembolle gösterir

Siyah iki kale genellikle bu sembolle gösterilir

Siyah iki fil genellikle bu sembolle gösterilir

Siyah iki at genellikle bu sembolle gösterilir

Siyah sekiz er genellikle bu sembolle gösterilir

2.3.Başlangıç konumu şöyledir:

2.4.Sekiz dik sütuna ‘dikey’ ( file ), sekiz yatay satıra da ‘yatay’ ( rank ), köşe

köşeye değen aynı renkte karelerin oluşturduğu hatta ise ‘çapraz’ ya da

‘diyagonal’ ( diagonal ) denir.

 Madde 4:Taşların Oynatılması

4.1.Her hamle tek elle yapılmalıdır.

4.2.Önceden niyetini belli etmek şartıyla ( örneğin ‘düzeltiyorum’ diyerek ) oyuncu

bir ya da daha fazla taşı düzeltebilir.

4.3.Madde 4.2.’de açıklanan durum hariç, sıradaki oyuncu bilerek

1. birden fazla taşa dokunmuşsa, oynayabileceği ya da yiyebileceği ilk dokunduğu taşı oynamalı ya da yemelidir, ya da

2. iki taraftan da birer taşa dokunmuşsa, dokunduğu kendi taşıyla dokunduğu rakip taşı almalıdır, bu mümkün değilse oynanabilecek ya da yenebilecek ilk dokunduğu taşı oynamalı ya da yemelidir. Hangisine önce dokunduğu belli değilse oyuncunun öncelikle kendi taşı dokunulmuş sayılır.

4.4.a. Eğer oyuncu şah ve kalesine bilerek dokunmuşsa bu kaleyle mümkünse

rok atmalıdır.

1. Eğer oyuncu bilerek kalesini ve sonra şahını tutmuşsa bu hamlede bu yöne rok atamaz ve madde 4.3 uygulanır.

2. Eğer oyuncu rok yapmaya niyetlenerek aynı anda şah ve kalesini tutmuş fakat bu yöne rokatması mümkün değilse diğer tarafa rok atmak veya şahını oynamak arasında tercih yapar, şahın yapacak hamlesi yoksa dilediği hamleyi yapmakta serbesttir.

4.5.Dokunulan taşların hiçbiri oynanamıyor ya da yenemiyorsa, oyuncu herhangi

bir hamle yapabilir.

4.6.Rakibi madde 4.3 ve 4.4’ü ihlal etmiş bir oyuncu kendisi bir taşa bilerek

dokunduktan sonra bu konuda herhangi bir hak iddia edemez.

4.7.Bir taş kurallara uygun bir hamle olarak ya da bir hamlenin kısmı olarak bir

kareye bırakılmışsa bu taş başka bir yere oynanamaz. Hamle, madde 3’de

belirtilen şartlar yerine getirildiğinde tamamlanmış olur.